علی بابازاده | شهرآرانیوز؛ ساعت هنوز به هفت صبح نرسیده است. بولوار ملک آباد، حد فاصل میدان آزادی تا میدان فلسطین، آرام آرام زیر بار ترافیک بیدار میشود. خودروها پشت چراغ چشمک زن سه راه خیام ردیف شدهاند، چراغی که قرمز نیست، اما رانندگانی که دیرشان شده، چشم به خط ویژه دوختهاند، خطی که حالا از یک سال گذشته تا به امروز ساعت ۶ تا ۹ صبح، با تصمیم پلیس راهور، به روی همه باز شده است.
بولوار ملک آباد یکی از شریانهای اصلی شرق به غرب مشهد است، مسیری که با وجود نقش حیاتی اش در جابه جایی روزانه شهروندان، در بخش قابل توجهی از مسیر تنها دو خط عبوری دارد. این محدودیت، وقتی با حجم بالای تردد خودروها، فعالیت مراکز اداری، درمانی و آموزشی اطراف بولوار و ساعات اوج صبحگاهی همراه میشود، به ترافیکی فرساینده و مداوم میانجامد، ترافیکی که دیگر مقطعی یا استثنایی نیست و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شده است.
در این میان، خط ویژه بولوار ملک آباد همواره محل بحث بوده است. خطی که قرار بود اولویت را به ناوگان حمل ونقل عمومی بدهد، به دلیل کمبود خطوط عبوری و فشار ترافیک، عملا به یکی از گرههای اصلی مسیر تبدیل شده است. دی سال ۱۴۰۲ بود که پلیس راهور برای آزادسازی تردد در این خط از ساعت ۶ تا ۹ صبح تصمیم گرفت.
این تصمیم هرچند با هدف کاهش بار ترافیکی اتخاذ شد، اما بیش از آنکه یک راه حل پایدار باشد، مسکنی موقت برای معبری است که ظرفیت آن سال هاست پاسخ گوی حجم تردد نیست. آنچه هر صبح در بولوار ملک آباد رخ میدهد، فقط یک گره ترافیکی ساده نیست، مجموعهای از تصمیم ها، ابهامها و طراحیهایی است که مستقیما در زندگی روزمره شهروندان اثر میگذارد.
بررسی میدانی خبرنگار شهرآرا نشان میدهد که بیشتر رانندگان از نحوه اجرای طرح و محدوده زمانی مجاز تردد در خط ویژه اطلاع دقیقی ندارند. به گفته برخی از شهروندان باوجود اعلام رسمی پلیس و گذشت حدود دو سال، هنوز پلیس در برخی نقاط اقدام به ثبت تخلف میکند. روایتهای پیش روی شهروندان به همین نکته اشاره دارد. شهروندان هرکدام از زاویهای متفاوت، اما با تجربهای مشترک، از ترافیک بولوار ملک آباد میگویند.
شهروندی میگوید: محل کار من بولوار خیام است و تقریبا هر روز مجبورم از مسیر ملک آباد عبور کنم. بارها از رسانهها شنیدم که خط ویژه از ساعت۶ تا ۹ صبح برای عموم آزاد است، اما واقعیت کف خیابان چیز دیگری است. چندباری در این بازه زمانی (تا قبل از ساعت ۹) وارد خط ویژه شدهام، اما برای من پیام جریمه آمده است.
او با طرح سؤالی ادامه میدهد: اگر قرار بر جریمه است پس اعلام این بازه زمانی برای رانندگان و کاهش بارترافیکی به چه منظور است؟ چرا دوربینها به ثبت جریمه میپردازند؟ این بلاتکلیفی سبب شده است هر روز بین ماندن در ترافیک یا ریسک جریمه مردد باشم. تردیدی که خودش به ترافیک اضافه میکند.
راننده تاکسی خط وکیل آباد به میدان فلسطین هستم، گاهی حجم ترافیک خط ویژه از مسیر عادی بیشتر است، بلوکههای بتنی که بین خط ویژه و مسیر عادی گذاشته شده، به جای سامان دهی، راه نفس ترافیک را گرفته است. وقتی مسیر قفل میشود یا شرایط تغییر میکند، هیچ امکانی برای تغییر لاین وجود ندارد. اگر یک خودرو خراب شود یا اتوبوسی بایستد، کل مسیر از کار میافتد. ما عملا در یک راهروی بسته حرکت میکنیم، بدون امکان واکنش به شرایط لحظهای ترافیک.
یکی دیگر از شهروندان برای مسیر ویژه بولوار ملک آباد میگوید: سال هاست هنرجو هایم را برای آموزش رانندگی به بولوار ملک آباد میآورم، اما دیگر چیزی به اسم حرکت روان وجود ندارد.
عرض کم مسیر، خط ویژه و محدودیتهای ایجادشده سبب شده حتی با سبز شدن چراغ نیز خودروها نتوانند به موقع حرکت کنند. خودروها به صورت فشرده و لاک پشتی جلو میروند. ما بیشتر وقتمان را در این مسیر ایستادهایم تا در حال حرکت.
من دچار معلولیت هستم و رانندگی کردن برایم دشوار است. مشکل بولوار ملک آباد با تصمیمات مقطعی حل نمیشود. یک روز خط ویژه آزاد میشود، روز دیگر دوباره محدود؛ یک روز گردش به چپ باز است، روز دیگر بسته. این مسیر کلیدی و مهمی است که هرروز جمعیت زیادی تردد میکنند.
این تغییرات به نوعی آزمون وخطا برای رانندگانی است که از این مسیر عبور میکنند. با تأخیر در رسیدن، مصرف بیشتر سوخت، استرس و خستگی روزانه. تا زمانی که اصلاح اساسی در طراحی مسیر، گردشها و کارکرد خط ویژه انجام نشود، فقط شکل ترافیک عوض میشود، نه خود مشکل.
مجید نژادحسین، رئیس کمیسیون عمران، حمل ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد، با تأیید دریافت گزارشها و پیامهای متعدد مردمی درباره وضعیت خط ویژه بولوار ملک آباد، از آغاز بررسی کارشناسی این محور خبر میدهد و میگوید: در گذشته و با موافقت پلیس راهور، تردد شهروندان در خط ویژه بولوار ملک آباد در ساعات ابتدایی روز آزاد شد، اما پس از اجرای این تصمیم، گزارشهای متعددی از سوی شهروندان درباره بروز گرههای ترافیکی و ابهام در نحوه اعمال قانون به دست ما رسید.
رئیس کمیسیون عمران، حمل ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد با اشاره به اینکه این پیامها صرفا محدود به رانندگان عادی نیست، میافزاید: در کنار شهروندان، نیروهای امدادی از جمله اورژانس و آتش نشانی نیز دغدغههایی درباره کیفیت مسیر و کارکرد خط ویژه مطرح کردهاند. به همین دلیل، گروهی از کارشناسان حوزه ترافیک و حمل ونقل شهری مأمور شدهاند تا این محدوده را به صورت میدانی بازبینی و آثار ترافیکی تصمیمات گذشته را بررسی کنند.
نژادحسین تأکید میکند: جمع آوری یا تداوم خط ویژه، تصمیمی نیست که بدون بررسیهای دقیق کارشناسی اتخاذ شود. پیامهای مردمی متعددی درباره حذف کامل خط ویژه به دست ما رسیده است، اما هرگونه تغییر در این مسیر باید با در نظر گرفتن نیاز تردد عمومی، خدمات امدادی و ایمنی عبور و مرور انجام شود.
رئیس کمیسیون عمران، حمل ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد همچنین به موضوع وضعیت فیزیکی این مسیر نیز اشاره دارد و میگوید: در صورت نیاز و بر اساس نظر کارشناسان، آمادگی داریم موضوع آسفالت خط ویژه و اصلاحات فنی آن را در دستور کار قرار دهیم تا این مسیر، چه برای ناوگان عمومی و چه در شرایط اضطراری، کارایی لازم را داشته باشد، اما آنچه مشخص است نیاز به مزیت بخشی به حمل و نقل عمومی نسبت به شخصی است و خطوط ویژه اتوبوس یکی از مصادیق این موضوع است.
سرهنگ محسن موسی آبادی، رئیس پلیس راهور مشهد، با اشاره به حجم بالای ترافیک صبحگاهی در محور غرب به شرق شهر میگوید: معمولا از ساعت ۷ تا ۹ صبح، بار ترافیکی مسیر غرب به شرق ادامه دار است و این حجم تردد تا محدوده بولوار ملک آباد امتداد پیدا میکند. به همین دلیل، برای مدیریت و کنترل ترافیک صبحگاهی، تصمیماتی درباره نحوه استفاده از خط ویژه اتخاذ شده است.
رئیس پلیس راهور مشهد میافزاید: پیشتر تردد در خط ویژه بولوار ملک آباد از ساعت ۱۰ شب تا ۶ صبح آزاد بود، اما با توجه به حجم ترافیک و مدیریت آن از ساعت ۶ صبح تا ۹ نیز به این ساعت افزوده شد بنابراین مسیر غرب به شرق بولوار ملک آباد از ۱۰ شب تا ۹ صبح آزاد است. این تصمیم با هدف افزایش ظرفیت عبوری مسیر در ساعات اوج ترافیک اتخاذ شده و شامل مسیر مستقیم میشود.
همچنین چراغ سه راه خیام تا محدوده ملک آباد در این بازه زمانی به صورت چشمک زن فعالیت میکند تا جریان ترافیک تسهیل شود. رئیس پلیس راهور مشهد با اشاره به گلایه برخی شهروندان درباره جریمه در این بازه تصریح میکند: چنانچه شهروندی در این بازه زمانی جریمه شده باشد، میتواند با مراجعه به واحد اجرائیات پلیس راهنمایی و رانندگی استان، واقع در بولوار سرافرازان، موضوع را پیگیری کند تا بررسی لازم انجام شود.